De wilde TT nachten van Assen – Deel 1

DELEN

De wilde TT nachten van Assen – Deel 1

De TT staat weer voor de deur en met het oog op deze laatste zaterdag in juni zullen we regelmatig in “uitgelicht” een aantal bekende coureurs uit Assen en opmerkelijke gebeurtenissen presenteren. Deze keer het verhaal over de roemruchte TT Nachten oftewel De wilde TT nachten van Assen.

De Nacht van het jaar

Eén week per jaar kwam de hele wereld op visite in Assen: de TT-week. Eén nacht per jaar waren wij op visite in onze eigen stad; de Nacht van Assen. De TT was voor de liefhebbers van de motorsport, de TT-nacht was voor iedereen, zeker voor ons…. Als kind leefde je er naar toe. De Nacht was minstens zo spannend als Oudejaarsnacht. De TT-nacht: thuisblijven tot het zo’n beetje donker was, dan met vader en moeder de stad in, een flesje drinken, iets om te eten en samen slenteren door de straten. De TT-nacht was je vergapen voor de beslagen ramen van de volgepakte cafés, je verbazen over al die dronken mensen in de stad, je laten voortduwen door de straten die gisteren en eergisteren zo anders, zo gewoner waren. Kortom: de Nacht van het jaar.

Janboel

nacht-van-assen-1969
De TT-nacht van 1969

Maar in 1967 kwam er plotseling een eind aan onze oude TT-nachten. ‘Een janboel in de TT-nacht’ stond er zaterdag 24 juni 1967 groot voor op de Drentse en Asser Courant: “De befaamde TT-nacht zal dit jaar de geschiedenis ingaan als een der meest onaangename en wanordelijke nachten sedert het motorevenement in Assen georganiseerd. De onregelmatigheden concentreerden zich op de Nieuwe Huizen. Ze begonnen toen de politie bij een verkeersongeval zou zijn belemmerd in het verlenen van hulp. Toen men de straat wilde vrijmaken werden de bevelen genegeerd, waarna de agenten zich genoodzaakt zagen drastischer maatregelen te nemen. De opgewonden menigte, hoofdzakelijk beststaande uit opgeschoten jongelui, begon met lege bierblikjes te gooien en verzette zich tegen de politie”.

Wie dacht dat het toeval – een incident – was geweest, wist het jaar erop wel beter. Opnieuw rellen en nog erger dan het jaar daarvoor. Stenen, bierblikjes, charges en maar liefst 37 arrestaties. Van de arrestanten was het overgrote deel van buiten Assen en buiten de provincie Drenthe. De Drentse en Asser had op 29 juni 1968 het volgende commentaar: “Assen leeft een heel jaar naar de TT toe. Drenthe’s hoofdstad zet dan zijn poorten open en laat de tienduizenden binnen. Gastvrijheid en commercie gaan hier hand in hand. Vele Assenaren pikken hiervan een graantje mee. Assen als stad van de TT is een zaak van prestige. Dit jaar opnieuw wreed verstoord. Wat altijd het carnaval van Drenthe is geweest, is vorig jaar en de afgelopen nacht ontaard in een rellenschopperij van opgeschoten branies voor wie het bier bepaald niet best is”.

Agentje pesten

nacht-van-assen-1969-2
De TT Nacht van 1969 – Mobiele eenheid en traangas

In Parijs woedde de Mei – revolutie, Berlijn stond op zijn kop, in Amsterdam brandden de vrachtwagens van De Telegraaf tijdens de bouwvakkers rellen. En Assen had zijn TT-nacht ‘nieuwe stijl’ met mobiele eenheden, de lange lat en sinds 1969 zelfs traangas. Gezien het feit dat overal elders ook het oproer kraaide, ligt het niet erg voor de hand om naar specifieke problemen in en rond de TT-nacht te gaan zoeken. Het leek hetzelfde probleem dat overal elders de gemoederen beroerde: een nieuwe generatie die aan de weg begon te timmeren. Een generatie die de crisis van de jaren dertig en de ellende van de oorlog niet zelf had meegemaakt. Een generatie die méér  wilde en niet van plan was het gezag voor zoete koek te nemen.  Uit verzet tegen de vorige generatie ontwikkelden zich de creativiteit van Provo, het democratiseringsgeloof van de studenten en het politieke elan van Nieuw Links in de Partij van de Arbeid. Soms bleef het jongerenverzet beperkt tot agentje-pesten en daar bleek de Asser TT-nacht zich bij uitstek voor te lenen.

“De zwaarste straatschenderij die men in Drenthe ooit heeft meegemaakt en schandalige jeugdbaldadigheid”, wist de Drentse en Asser Courant op 28 juni 1969 te melden. Tachtig arrestaties waren er dat jaar: “De zwabbers van deze TT-nacht vochten tegen iedereen: tegen rustige wandelaars, tegen politieagenten, tegen fotografen, tegen journalisten en ten slotte tegen elkaar”. Journalist Sjoerd Punter schreef een persoonlijke impressie van de nacht: “het haast zwartgrijs van de nacht gaat over in blauwige ochtendschemering. Met een beklemmend gevoel over me loop ik door de stad. Verkeerszuilen, glasscherven, stukken hout, kokers van traangasgranaten en duizenden platgetrapte blikjes liggen op de weg’.

Klik hier voor Deel II

Met dank aan:

Martin Hiemink deed de research voor dit artikel. Hij las de jaargangen van de Drentsche en Asser Courant erop na en sprak onder andere met Joop Wellen van de Gemeente Assen. Bertus Boivin schreef de tekst.  Eervolle vermelding: Asser Historisch Tijdschrift ( juni 2000 ) Met dank aan S. Kooistra –  In en Om Assen.

Foto’s: Gemeentearchief Assen – Foto archief Gemeentepolitie Assen; collectie L. Huizinga, Assen)