De zomertijd staat weer voor de deur

DELEN

ASSEN – In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 maart wordt de klok een uur vooruit gezet. Het is dan weer zomertijd. Waarom doen we dit eigenlijk en sinds wanneer?

In Nederland is de winter- en zomertijd in 1977 ingevoerd, maar waar komt het idee eigenlijk vandaan?

Verschil in zonuren

In de oudheid werd het dagritme flexibel aangepast aan de lengte van de dag. Zo begon de dag voor de Romeinen bij zonsopgang en eindigde hij bij zonsondergang. Die dag werd verdeeld in twaalf uren, en dus waren de uren in de winter korter dan in de zomer. Toen de lengte van een uur in de Middeleeuwen werd vastgelegd op zestig minuten ontstond echter een verschil in zonuren tussen de zomer en de winter.

Grap

Er is weleens beweerd dat zomertijd voor het eerst voorgesteld werd door Benjamin Franklin en in een anonieme brief aan de redactie van de Journal of Paris. Het artikel was echter als grap bedoeld en bovendien stelde Franklin niet voor om de zomertijd in te voeren, maar dat men in de zomer vroeger moest opstaan en naar bed gaan om te besparen op kaarsen.

Het eerste serieuze voorstel kwam van de Nieuw-Zeelander George Vernon Hudson in 1895, die de tijd wilde aanpassen aan het ritme van de mens in plaats van omgekeerd. Hij wilde daarom de klok ‘s zomers twee uur vooruit zetten.

De Engelsman William Willett kwam in zijn Waste of Daylight (Verspilling van daglicht) uit 1907 met eenzelfde voorstel, maar hij was niet bij machte om het van de Britse regering gedaan te krijgen, ondanks steun van een aanzienlijke groep parlementsleden.

Zeventig landen verzetten de klok

Op dit moment zijn er ongeveer zeventig landen die twee keer per jaar (zomer en winter) de klok verzetten. Duitsland was de eerste. Op die manier moest er tijdens de Eerste Wereldoorlog bespaard worden op kolen. Een dag later volgde Nederland.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de zomertijd weer afgeschaft omdat die het ritme van de mens zou verstoren. De oliecrisis van 1973, die tot een golf van energiebesparende maatregelen leidde, was voor veel Europese landen, waaronder Nederland in 1977, aanleiding om opnieuw de zomertijd in te voeren.

Afschaffen

Een meerderheid van het Europees Parlement wil dat de Europese Commissie een onderzoek instelt naar de effecten van het verzetten van de klok in het voor- en najaar. Een motie die oproept tot afschaffing van de zomertijd kwam daardoor niet ter stemming.

Een groep Europarlementariërs, waaronder CDA’er Annie Schreijer-Pierik, is fel voorstander van het helemaal afschaffen van de zomertijd omdat de biologische klok van mens en dier erdoor in de war zou raken. Schreier-Pierik noemt de roep om een onderzoek dan ook ‘een kleine stap vooruit’, zo liet ze eerder weten aan RTL Z.