Onafhankelijke lokale en regionale media van cruciaal belang

DELEN
Regionale online magazines winnen meer terrein

In 2014 heeft het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek samen met Hogeschool Windesheim en DSP-groep onderzoek gedaan naar de nieuwsvoorziening in de regio. Daarbij is gekeken naar het nieuwsaanbod, de nieuwsbehoefte en de relatie tussen gemeentebestuurders en de lokale en regionale media. Donderdag 12 februari 2015 is het onderzoeksrapport gepresenteerd in Nieuwspoort Den Haag.

Kleine gemeenten bijna onzichtbaar

Het opmerkelijkste onderzoeksresultaat: burgers woonachtig in een plaats met minder dan 50.000 inwoners (bijna 8 miljoen Nederlanders), krijgen aanzienlijk minder lokaal nieuws onder ogen dan inwoners van plaatsen met meer dan 50.000 inwoners. In grote gemeenten is er gemiddeld vier keer zo veel lokaal bestuurlijk nieuws dan in kleine gemeenten. Online is het verschil het grootst, de journalistiek blijkt de lokale politiek in kleine gemeenten nauwelijks in het vizier te hebben.

Nieuwsconsument heeft behoefte aan meer diversiteit

Het beste verslaan de regionale media de stad waarin zij redactie houden. Door bezuinigingen kunnen zij steeds minder aandacht besteden aan het achterland. In de kleine gemeenten zouden lokale media idealiter het stokje overnemen, maar zijn daar niet toe in staat. Een relatief nieuw verschijnsel als particuliere nieuwsblogs of hyperlocals biedt hiervoor nog geen volwaardig alternatief. Daarnaast blijkt uit gebruiksonderzoek dat de consument behoefte heeft aan een grotere diversiteit aan onderwerpen, genres en bronnen, terwijl dit vaak te wensen overlaat.

Nauwelijks meer politiek nieuws tijdens verkiezingen

Het onderzoek is in twee fasen uitgevoerd: ten tijde van de gemeenteraadsverkiezingen in maart vorig jaar, en in een ‘nieuws neutrale’ periode in de zomer van 2014. Opvallend is dat er tijdens de verkiezingsperiode nauwelijks meer lokaal bestuurlijk nieuws werd gebracht – nieuws dat een burger nodig heeft om zijn stem te bepalen – dan in de periode later in het jaar. Bovendien zijn het overwegend politici die door de media aan het woord worden gelaten en komen maatschappelijk middenveld, deskundigen en actieve burgers maar mondjesmaat aan het woord.

Bestuurders: lokale en regionale media cruciaal voor democratie

In de onderzochte relatie tussen media en gemeentebestuurders valt vooral dit op: wethouders en raadsleden vinden de onafhankelijke lokale en regionale media van cruciaal belang voor het goed functioneren van de lokale democratie. Ze zien vooral een grote rol weggelegd voor de media in de berichtgeving over de decentralisaties in het sociale domein.

Kwantiteit en kwaliteit berichtgeving over gemeente neemt af

Tegelijkertijd staat de maatschappelijke functie van de journalistiek – de kritische stem die de lokale overheid controleert – onder druk. Zowel de kwantiteit als de kwaliteit van berichtgeving over de gemeente neemt in de ogen van bestuurders af. De gemeente zelf is onvoldoende in staat om deze taak over te nemen. Ook neemt het aantal contactmomenten tussen gemeentebestuurders en journalisten af, en daarmee het begrip voor elkaars rol.